Jak dbać o włosy zimą?
15 grudnia 2021
Trichodynia, czyli ból skóry głowy. Objawy i leczenie
10 stycznia 2022
Nadnercza są małymi narządami leżącymi obustronnie na górnych biegunach nerek. Składają się z części wewnętrznej – rdzenia i części zewnętrznej – kory nadnerczy. Każda z części odpowiedzialna jest za wytwarzanie hormonów, które regulują czynność wielu układów w organizmie. Główną masę nadnerczy stanowi kora.
Choroba Addisona to pierwotna niedoczynność kory nadnerczy
Zaburzenie pracy układu hormonalnego spowodowanego niedostatkiem hormonów produkowanych przez nadnercza.
Przyczyny choroby Addisona
W jaki sposób objawia się choroba? Przyczyną choroby Addisona jest umiejscowiona, a dokładniej znajduje się w korze nadnerczy (części zewnętrznej). Pierwotne objawy choroby Addisona mogą się uaktywniać podczas sytuacji stresowych albo w trakcie wysiłku fizycznego, gdyż wtedy człowiek ma największy niedobór hormonów, które „przerzucają organizm na wyższy bieg„. Hormonem wydzielanym przez korę nadnerczy jest:
- kortyzol, który wpływa na metabolizm, jest odpowiedzią organizmu na sytuację stresową, chorobę i podwyższający się poziomu cukru we krwi,
- aldosteron, regulujący ciśnienie i objętość krwi.
Uszkodzenie nadnerczy prowadzi do niedostatku hormonów, co skutkuje objawami choroby Addisona. Do zniszczenia nadnerczy najczęściej dochodzi z powodu choroby autoimmunologicznej – zapalenia kory nadnerczy. Początek choroby zwykle występuje, gdy co najmniej 90% więcej kory obu nadnerczy zostaje uszkodzone. Najczęstszym powodem powstawania choroby Addisona jest autoimmunologiczne zapalenie kory nadnerczy. Nie jest wiadomo co powoduje ten stan zapalny. Wiadomo natomiast, że w jego przebiegu organizm nie wytwarza wystarczającej ilości hormonu zwanego kortyzolem. Hormon pomaga organizmowi radzić sobie ze stresem, pomaga w utrzymaniu ciśnienia krwi i kontrolowaniu funkcji serca czy spowalnia tempo zapalenia wywołanego przez układ odpornościowy organizmu. Bierze również udział w kontrolowaniu sposobu wykorzystania insuliny oraz w przemianach białek, węglowodanów i tłuszczów w organizmie.
Choroba Addisona może występować samodzielnie lub w połączeniu z innymi stanami autoimmunologicznymi takimi jak np. celiakia, choroba Gravesa czy Hashimoto, a także w wielu innych. Choroba Addisona jest schorzeniem występującym stosunkowo rzadko, częściej chorują na nią kobiety niż mężczyźni. Kobiety częściej chorują na procesy autoimmunologiczne, które stanowią główną przyczynę choroby Addisona. Choroba pojawia się najczęściej ok 30-40 roku życia.
Częste przyczyny choroby Addisona
- krwawienie do obu nadnerczy,
- choroby zakaźne (grzybice lub AIDS),
- choroba nowotworowa, a szczególnie przerzuty do nadnerczy,
- procesy autoimmunologiczne, które w konsekwencji prowadzą do niszczenia nadnerczy. W tym przypadku z powodu błędu przeciwciała atakują własne komórki (komórki nadnerczy) prowadząc do zniszczenia narządu.
Objawy choroby Addisona
Początek objawów jest najczęściej podstępny i niespecyficzny. Najczęstszymi objawami są:
- wypadanie włosów,
- przebarwienia skóry i błon śluzowych często poprzedzają wszystkie inne objawy miesiącami lub latami. Jest to spowodowane pobudzającym działaniem nadmiaru hormonu adrenokortykotropowego (ACTH) na melanocyty do produkcji melaniny. Przebarwienia są zwykle uogólnione, ale najczęściej widoczne na narażonych na działanie słońca obszarach skóry, powierzchniach wyprostnych, kostkach, łokciach, kolanach,
- postępujące osłabienie, zmęczenie, słaby apetyt i utratę wagi,
- objawy żołądkowo-jelitowe, które mogą obejmować nudności, wymioty i sporadyczną biegunkę,
- mogą wystąpić także zawroty głowy czy omdlenia wynikające z obniżonej czynności hormonów czy obniżenia poziomu kortyzolu we krwi,
- zaburzenia balansu elektrolitowego, w konsekwencji, na przykład podwyższone stężenie potasu prowadzić może do bólów mięśniowych czy porażeń,
- inne objawy to wyostrzenie zmysłów węchu, smaku i słuchu i oraz zwiększone zapotrzebowanie na sól.
Rozpoznanie choroby Addisona
Diagnostykę choroby rozpoczyna się od wykonania badań hormonalnych. W skład badań hormonalnych wchodzą: oznaczenie kortyzolu we krwi rano oraz oznaczenie ze zbiórki dobowej moczu 17-OHKS. Obniżone oba wyniki oznaczają niedoczynność kory nadnerczy. Dodatkowo oznacza się poziom sodu, potasu i stężenie glukozy. Niedobór sodu, nadmiar potasu oraz niskie stężenie glukozy potwierdza chorobę. Dodatkowo zaleca się oznaczenie stężenia DHEA-S oraz androstendionu i aldosteronu, które w chorobie Addisona są obniżone. Zalecane jest również wykonanie tomografii komputerowej oraz USG brzucha, które okazują się pomocne w określeniu znalezienia procesu chorobowego w nadnerczach.
Leczenie choroby Addisona
Leczenie choroby Addisona bazuje na dostarczaniu do organizmu hormonów, których nadnercza nie są w stanie same wyprodukować. Dąży się również do złagodzenia objawów, wyrównania ciśnienia i poprawy samopoczucia pacjenta, dzięki wyrównaniu zaburzeń elektrolitowych.
Leczenie włosów przy chorobie Addisona
Choroba Addisona to choroba autoimmunologiczna. Dlatego też leczenie problemów z włosami u chorych jest uzależnione od procesu łysienia i jego objawów. Problemy z włosami mają dwie postacie:
1. Wypadanie telogenowe spowodowane osłabieniem organizmu, zaburzeniem gospodarki potasowej, wahaniami poziomu cukru.
2. Łysienie androgenowe – spowodowane zaburzeniem poziomów hormonów.
Wykonuje się głównie zabiegi hamujące nadmierne wypadanie włosów, a w przypadku wystąpienie przerzedzeń zabiegi stymulacyjne. Ponadto, pacjent stosuje terapie domową, bowiem z uwagi na to, że choroba Addisona jest chorobą immunologiczną to prowadzi do zaniku mieszków włosowych.
Odżywianie w chorobie Addisona
Żywienie w chorobie Addisona nie niesie ze sobą jakiś szczególnych restrykcji i zasad, których trzeba bezwzględnie przestrzegać. Zazwyczaj pacjenci odżywiają się tak jak każda zdrowa osoba, jednak inaczej jest w przypadku, gdy współistnieją inne schorzenia, np. cukrzyca czy celiakia (wówczas niezbędna jest dieta). U pacjentów z chorobą Addisona bardzo łatwo dochodzi do odwodnienia. Chorzy powinni:
- pić co najmniej półtora litra wody dziennie,
- unikać napojów zawierających potas (np. sok pomidorowy),
- w czasie upałów spożywać większą ilość wody, to samo dotyczy choroby, której towarzyszy biegunka czy temperatura,
- na każdą szklankę kawy, herbaty, alkoholu wypić dodatkową szklankę wody.
Choroba Addisona jest rzadka chorobą, jednakże nie należy lekceważyć pojawiających się objawów choroby. W ramach skutecznego przeciwdziałania należy zgłosić się bezzwłocznie do trychologa. Więcej o leczeniu włosów na – https://medmix.pl.
Autor: Marzena Dubas – trycholog
Wróć do poprzedniego artykułu: Jak dbać o włosy zimą?
